سند تحول بنیادین آموزش و پرورش یکی از مهم­ترین اسناد راهبردی نظام آموزشی کشور محسوب می­شود که با ترسیم چشم­انداز و مطلوبیت­های تعلیم و تربیت ملی در راستای تحقق بخشیدن به مأموریت­های تعیین­شده و همچنین روشن کردن اهداف و راهبردهای دستیابی به آنها، نقش ارزنده و مهمی را در شفاف کردن مسیر حرکت نظام آموزش و پرورش کشور در بلندمدت ایفا می­­کند، اما این سند مانند سایر اسناد راهبردی، هرچند که با پشتوانه دقیق علمی و پژوهشی تدوین شده باشد، اگر در صحنه عمل نظام آموزش و پرورش عملیاتی و اجرایی نشود، پتانسیل تحول و تغییر هدفمند مدنظر محققان و نگارندگان سند را بالفعل نمی­کند؛ لذا توجه به عوامل و شرایط عملیاتی کردن و تحقق­پذیری مطلوبیت­های سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با توجه به اقتضائات و شرایط محیطی موضوعی در خور توجه است که در پژوهش حاضر به آن پرداخته شده است. با این هدف تلاش شده است تا با رویکردی کیفی و با استفاده از روش تحقیق فلسفی، نقش معلمان در جایگاه اصلی­ترین مجریان برنامه­های آموزش و پرورش در صحنه عملیاتی یعنی کلاس درس، در تحقق­بخشیدن به اهداف سند تحول بنیادین مورد بررسی قرار گیرد. بر این اساس، در گردآوری داده­ها از روش بررسی اسناد (سند تحول بنیادین و پژوهش­های مرتبط با آن) استفاده شده و در داده­کاوی، از روش تحلیل تأملی، بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان داد که نقش معلمان در تحقق­یافتن سند تحول بنیادین آموزش و پرورش از دو وجه مرتبط به هم یعنی کارکردها و راهبردها قابل بررسی و تحلیل است.